Fatura itiraz süresi kaç gün?

Fatura itiraz süresi, faturanın alındığı tarihten itibaren sekiz gündür (TTK m.21/2). Bu süre içinde içeriğine itiraz edilmeyen fatura, alan kişi tarafından kabul edilmiş sayılır. Ancak bu kabul, faturanın olağan içeriğiyle sınırlıdır ve taraflar arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunmasını varsayar.

Fatura ve teyit mektubu

Fatura, ticari işletmesi bağlamında mal satan, üreten, iş gören veya bir menfaat sağlayan tacirin düzenlediği ve satılan malı ya da görülen işi, bedelini gösteren belgedir. Diğer taraf, tacirden kendisine fatura verilmesini ve bedel ödenmişse bunun faturada gösterilmesini isteyebilir (TTK m.21/1).

Aynı kanun maddesi teyit mektubunu da düzenler. Telefon, internet veya sözlü yolla kurulan bir sözleşmenin içeriğini doğrulayan yazıyı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde (TTK m.21/3) itiraz etmezse yazının yapılan sözleşmeye uygun olduğunu kabul etmiş sayılır.

Sekiz günlük süre nasıl hesaplanır?

Süre, faturanın düzenlendiği tarihten değil, alıcının faturayı aldığı tarihten başlar (TTK m.21/2). Bu nedenle uygulamada faturanın ne zaman teslim edildiği veya ulaştığı belirleyicidir. Elektronik ortamda gönderilen faturalarda da alındığı anın tespiti önem taşır.

İtiraz nasıl yapılır?

Kanun, faturaya itirazın şeklini ayrıca düzenlemez. İtirazın yapıldığının ve süresinin ispatı bakımından genellikle şu yollar tercih edilir:

1. Noter aracılığıyla ihtarname.
2. Taahhütlü mektup.
3. Güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta (KEP).

Tacirler arasında temerrüde düşürme, fesih ve sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbar ve ihtarlar için TTK m.18/3 bu yolları zorunlu kılar; fatura itirazı bu sayımda yer almasa da aynı araçlar, itirazın tarihini belgelemeye elverişlidir.

Süresinde itiraz edilmezse ne olur?

Sekiz gün geçtikten sonra faturanın içeriği kabul edilmiş sayılır (TTK m.21/2). Bu kural, ispat bakımından faturayı düzenleyen lehine bir karine (aksi ispat edilebilen kanuni varsayım) oluşturur. Bununla birlikte kabul karinesinin sınırları vardır:

• Karine, faturanın olağan içeriğine ilişkindir; malın cinsi, miktarı, fiyatı ve teslimi gibi sözleşmenin ifasına ilişkin kayıtları kapsar.
• Yazılı bir sözleşme veya taraflar arasında yerleşik bir uygulama olmadan faturaya eklenen vade farkı kaydı, itiraz edilmemiş olsa bile alıcıyı bağlamaz. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Hukuk Genel Kurulu bu yönde karar vermiştir (E. 2001/1, K. 2003/1, T. 27.06.2003).
• Karine aksinin ispatına açıktır; süresinde itiraz edilmemiş olması, karşı tarafın içeriğin gerçeğe aykırı olduğunu ispat etmesini engellemez.

Anılan içtihadı birleştirme kararı, 6762 sayılı eski Türk Ticaret Kanunu m.23/2 döneminde verilmiştir. Eski kanundaki sekiz günlük itiraz kuralı, 6102 sayılı Kanun’da aynı süreyle m.21/2’de korunmuştur.

Sözleşme ilişkisi inkâr edilirse

Faturaya itiraz edilmemesi, tek başına taraflar arasında bir sözleşme kurulduğunu göstermez. Sözleşme ilişkisi inkâr edildiğinde, faturayı düzenleyen tarafın öncelikle bu ilişkiyi ve malın teslim edildiğini ya da işin yapıldığını ispat etmesi gerekir; fatura itiraz süresi bu ispat yükünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ticari defterler ve diğer deliller

Fatura, ticari uyuşmazlıklarda çoğunlukla ticari defterler, irsaliyeler, cari hesap ekstreleri ve yazışmalarla birlikte değerlendirilir. Faturanın taraflardan birinin defterinde kayıtlı olması ya da ödemenin bir kısmının yapılmış olması gibi durumlar, itiraz süresinden bağımsız olarak delil değeri taşır. Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.