Limited şirket ortağının borçtan sorumluluğu var mı?

Limited şirket ortağının borçtan sorumluluğu kural olarak yoktur: ortaklar şirket borçlarından sorumlu olmayıp yalnızca taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemek ve şirket sözleşmesindeki ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdür (TTK m.573/2). Şirket, borçlarından yalnızca kendi malvarlığıyla sorumludur (TTK m.602). Bu kuralın en önemli istisnası, şirketten tahsil edilemeyen kamu alacaklarıdır (6183 sayılı Kanun m.35).

Özel hukuk borçları bakımından kural

Limited şirket, ortaklarından ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Bu nedenle şirketin tedarikçilerine, kiraya verenine veya diğer alacaklılarına olan borçları için alacaklılar kural olarak ortağın kişisel malvarlığına başvuramaz. Ortağın şirkete karşı yükümlülükleri ise şunlardır:

• Taahhüt ettiği esas sermaye payını ödemek (TTK m.573/2).
• Şirket sözleşmesinde öngörülmüşse ek ödeme yapmak (TTK m.603).
• Şirket sözleşmesinde öngörülmüşse yan edim yükümlülüklerini yerine getirmek (TTK m.573/2).

Ek ödeme yükümlülüğü

Ek ödeme, şirket sözleşmesiyle ortağa yüklenebilen ve esas sermaye payı bedeli dışında kalan ödeme borcudur. Kanun bunun istenebileceği halleri sınırlar (TTK m.603/1):

1. Esas sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının şirket zararını karşılayamaması.
2. Şirketin bu ek araçlar olmadan işlerine gereği gibi devam edememesi.
3. Şirket sözleşmesinde tanımlanan ve özkaynak ihtiyacı doğuran başka bir halin gerçekleşmesi.

Ek ödeme tutarı, esas sermaye payının itibari değerinin iki katını aşamaz (TTK m.603/3) ve her ortak yalnızca kendi payına düşen ek ödemeden sorumludur (TTK m.603/4). İflasın açılmasıyla ek ödeme yükümlülüğü muaccel olur (TTK m.603/2).

Limited şirket ortağının kamu borcundan sorumluluğu

Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacağından sermaye payları oranında doğrudan sorumludur ve 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilir (6183 sayılı Kanun m.35/1). Bu sorumluluğun özellikleri şöyledir:

• Sorumluluk, ortağın şirketteki sermaye payı oranıyla sınırlıdır.
• Pay devredilmişse, devreden ve devralan kişiler devir öncesine ait kamu alacaklarından müteselsilen sorumlu tutulur (6183 sayılı Kanun m.35/2).
• Kamu alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahipleri farklı kişilerse, bu kişiler de müteselsilen sorumlu tutulur (6183 sayılı Kanun m.35/3).

Müteselsil sorumluluk, alacaklının borcun tamamını sorumlulardan herhangi birinden isteyebilmesi anlamına gelir.

Hissesini devreden ortağın sorumluluğu

Payını devreden ortak, kamu alacakları bakımından devir öncesi döneme ait borçlardan devralanla birlikte sorumlu kalabilir (6183 sayılı Kanun m.35/2). Bu nedenle pay devrinde şirketin vergi ve diğer kamu borçlarının durumu ayrıca önem taşır.

Ortağın müdür olması halinde

Ortak aynı zamanda müdür, yani şirketi yöneten ve temsil eden kişi ise, sorumluluk ortaklık sıfatından değil yönetici sıfatından doğabilir:

• Kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusuruyla ihlal eden yöneticiler şirkete, ortaklara ve şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur (TTK m.553/1); bu hüküm limited şirketlere de uygulanır (TTK m.644/1-a).
• Tüzel kişilerin malvarlığından tahsil edilemeyen kamu alacakları, kanuni temsilcilerin kişisel malvarlığından tahsil edilir (6183 sayılı Kanun mükerrer m.35).

Limited şirket ortağının borçtan sorumluluğu bulunup bulunmadığı, borcun türüne ve ortağın şirketteki görevine göre ayrı ayrı değerlendirilir. Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.