Av. Tuğba Yılmaz · · İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Genel tatil ücreti nasıl hesaplanır sorusunun yanıtı İş Kanunu m.47’dedir: ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışmayan işçiye o günün ücreti bir iş karşılığı olmaksızın tam olarak ödenir; tatil yapmayıp çalışan işçiye ise ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücret ödenir (İş Kanunu m.47/1). Böylece o gün çalışan işçi, tatil günü ücretine ek olarak bir günlük ücret daha alır.
Genel tatil ücreti nedir?
Genel tatil ücreti, kanunla ulusal bayram veya genel tatil olarak kabul edilen günler için işçiye ödenen ücrettir. Bu ücret, işçi o gün çalışmasa da ödenir; çalışırsa ek ödeme doğar. Hüküm, İş Kanunu kapsamındaki işyerlerinde çalışan işçiler için geçerlidir (m.47/1).
Hangi günler ulusal bayram ve genel tatildir?
2429 sayılı Kanun’a göre:
- Ulusal bayram: 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı; bayram 28 Ekim saat 13.00’te başlar ve 29 Ekim boyunca sürer (m.1).
- Resmî bayramlar: 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, 19 Mayıs Atatürk’ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı, 30 Ağustos Zafer Bayramı (m.2/A).
- Dinî bayramlar: Ramazan Bayramı arefe günü saat 13.00’ten itibaren 3,5 gün; Kurban Bayramı arefe günü saat 13.00’ten itibaren 4,5 gün (m.2/B).
- Diğer genel tatiller: 1 Ocak yılbaşı, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ve 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü (m.2/C).
Ulusal bayram ve genel tatil ücreti nasıl hesaplanır?
- İşçinin bir günlük ücreti belirlenir.
- İşçi tatil günü çalışmadıysa, o günün ücreti tam olarak ödenir (m.47/1).
- İşçi tatil günü çalıştıysa, bu ücrete ek olarak çalışılan her gün için bir günlük ücret daha ödenir (m.47/1).
- Birden fazla genel tatil gününde çalışılmışsa ek ödeme her gün için ayrı ayrı hesaplanır.
Örneğin işçi bayramın iki tam gününde çalışmışsa, bu iki günün her biri için ayrıca birer günlük ücret ödenir. Kısaca, çalışılan genel tatil günü için işçinin eline geçen toplam, o günün ücretinin iki katına karşılık gelir.
Genel tatilde çalışma zorunlu mu?
Bu günlerde resmî daire ve kuruluşlar tatil edilir (2429 sayılı Kanun m.2/D); özel işyerleri bakımından ise İş Kanunu’nun ayrı kuralı uygulanır. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılıp çalışılmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kararlaştırılır. Sözleşmelerde hüküm yoksa, bu günlerde çalışılması için işçinin onayı gerekir (m.44). Bu günlere ait ücretler m.47’ye göre ödenir.
Yıllık izne denk gelen genel tatil
- Yıllık izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m.56/5).
- İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir (m.57/6).
Yüzde usulü uygulanan işyerleri
Servis ücretinin işçilere dağıtıldığı yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde ulusal bayram ve genel tatil ücretleri, yüzdelerden toplanan paradan değil, işveren tarafından ödenir (m.47/2).
Talep ve zamanaşımı
Genel tatil ücreti bir ücret alacağıdır; ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır (m.32/8). Ödenmeyen genel tatil ücreti için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (7036 sayılı Kanun m.3/1). Genel tatilde çalışılan günlerin ispatı, puantaj ve bordro gibi kayıtlarla yapılır; somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.44
- 4857 sayılı İş Kanunu m.47
- 4857 sayılı İş Kanunu m.56/5
- 4857 sayılı İş Kanunu m.57/6
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32/8
- 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun m.1 ve m.2
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
