İcra müdürlüğü şikayet süresi ne kadar?

İcra müdürlüğü şikayet süresi, şikâyet konusu işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gündür (İcra ve İflas Kanunu m.16/1). Şikâyet, icra ve iflas dairelerinin kanuna aykırı veya olaya uygun olmayan işlemlerine karşı icra mahkemesine yapılan başvurudur. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz yere sürüncemede bırakılması hâlinde ise her zaman şikâyet yoluna gidilebilir (İİK m.16/2).

Şikâyet nedir, hangi işlemlere karşı yapılır?

Kanunun mahkemeye bıraktığı konular dışında, icra ve iflas dairelerinin yaptığı işlemler hakkında kanuna aykırılık veya olaya uygun olmama sebebiyle icra mahkemesine şikâyet olunabilir (İİK m.16/1). Şikâyet bir dava değildir; icra dairesinin işleminin denetlenmesini amaçlar ve alacağın esası bu yolla tartışılmaz.

Şikâyet ile itiraz arasındaki fark

Şikâyet ile ödeme emrine itiraz farklı yollardır. İlamsız takipte borçlu, borca veya alacaklının takip hakkına ilişkin itirazını ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirir (İİK m.62/1). İtiraz, alacağın varlığına yöneliktir. Şikâyet ise icra dairesinin yaptığı bir işlemin kanuna veya olaya uygun olup olmadığını konu alır ve icra mahkemesine yapılır. Sonuçları da farklıdır: süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (İİK m.66), şikâyet ise mahkeme karar vermedikçe icrayı durdurmaz.

Nereye yapılır?

Şikâyetler, icra mahkemesi hâkimi tarafından incelenir (İİK m.4/1). Talep ve cevaplar dilekçeyle yapılabileceği gibi icra mahkemesine sözlü beyanın tutanağa geçirilmesi yoluyla da yapılabilir (İİK m.18).

Süre ne zaman başlar?

Yedi günlük süre, işlemin yapıldığı tarihten değil, şikâyet edenin işlemi öğrendiği tarihten başlar (İİK m.16/1). Bu nedenle öğrenme tarihinin belirlenmesi önemlidir. Öğrenme tarihinin ispatı, somut olaydaki belgelere göre değerlendirilir.

Süreye bağlı olmayan şikâyetler

Kanun iki durumda süre öngörmez (İİK m.16/2):

• bir hakkın yerine getirilmemesi,
• bir işin sebepsiz yere sürüncemede bırakılması.

Bu hâllerde şikâyet her zaman yapılabilir ve mahkeme şikâyeti kabul ederse, memurun sebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işin yapılmasını emreder (İİK m.17).

Özel süreler

Bazı işlemler için kanun ayrı süre öngörür. Örneğin kambiyo senetlerine mahsus haciz yolunda, takibe dayanak senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı iddiası, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür (İİK m.168). Bu nedenle icra müdürlüğü şikayet süresi, her işlem için ilgili özel hüküm de gözetilerek belirlenir.

Şikâyetin incelenmesi

1. Şikâyet dilekçesi veya sözlü beyan icra mahkemesine sunulur.
2. Mahkeme, işlemi yapan icra dairesinden açıklama istenip istenmeyeceğini ve duruşma yapılıp yapılmayacağını takdir eder (İİK m.18/3).
3. Duruşma yapılmayan işlerde mahkeme, işin kendisine geldiği tarihten itibaren en geç on gün içinde karar verir (İİK m.18/3).
4. Duruşmalar ancak zorunluluk hâlinde ve otuz günü geçmemek üzere ertelenebilir (İİK m.18/3).

İcra mahkemesine sunulan işler ivedi işlerden sayılır ve bunlarda basit yargılama usulü uygulanır (İİK m.18/1). Basit yargılama usulü, dilekçe aşamaları ve süreleri kısaltılmış bir yargılama türüdür.

Şikâyetin sonucu

Şikâyet kabul edilirse şikâyet olunan işlem bozulur veya düzeltilir (İİK m.17). Şikâyet, icra mahkemesince karar verilmedikçe icrayı durdurmaz (İİK m.22). Bu nedenle takibin durdurulması isteniyorsa bunun mahkemeden ayrıca talep edilmesi gerekir. Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.