İdare mahkemesi kararına istinaf süresi ne kadar?

İdare mahkemesi kararına istinaf süresi, kararın tebliğinden itibaren otuz gündür (İYUK m.45/1). İstinaf başvurusu, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine yapılır. Konusu kanundaki parasal sınırı geçmeyen bazı davalarda verilen kararlar ise kesindir ve istinafa konu olamaz.

İstinaf nedir?

İstinaf, ilk derece mahkemesi kararının hem hukuki hem maddi yönden bölge idare mahkemesince yeniden incelenmesini sağlayan kanun yoludur. İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi istinaf yoluna başvurulabilir (İYUK m.45/1).

İdare istinaf sınırı: hangi kararlar kesin?

Konusu kanunda belirtilen tutarı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararlar kesindir (İYUK m.45/1). Bu parasal sınır her yıl yeniden değerleme oranında artırılır ve istinafa başvurulup başvurulamayacağı belirlenirken davanın açıldığı tarihteki sınır esas alınır (İYUK Ek m.1).

Ayrıca ivedi yargılama usulüne tabi davalarda (örneğin ihale ve acele kamulaştırma işlemlerine ilişkin davalarda) istinaf yoluna başvurulamaz (İYUK m.45/8). Bu davalarda nihai kararlara karşı tebliğden itibaren on beş gün (İYUK m.20/A/2-g) içinde doğrudan temyiz yoluna gidilir.

İstinaf başvurusu nasıl yapılır?

İstinaf, temyizin şekil ve usullerine tabidir (İYUK m.45/2). Buna göre:

1. Dilekçe, dava dilekçelerine ilişkin İYUK m.3 esaslarına göre düzenlenir; eksiklik varsa on beş gün (İYUK m.48/2) içinde tamamlanması istenir, tamamlanmazsa başvuru yapılmamış sayılır.
2. Harç ve giderler başvuru sırasında ödenir; eksikse yedi gün (İYUK m.48/6) içinde tamamlanması istenir.
3. Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir ve karşı taraf otuz gün (İYUK m.48/3) içinde cevap verebilir. Cevap veren, kendisi süresinde başvurmamış olsa bile cevap dilekçesinde istinaf isteminde bulunabilir.
4. Dilekçedeki hitap ve isteğe bakılmaksızın dosya bölge idare mahkemesine gönderilir (İYUK m.45/2).

İstinaf kararın uygulanmasını durdurur mu?

İstinaf yoluna başvurulması kararın yürütülmesini durdurmaz. Bölge idare mahkemesi, teminat karşılığında kararın yürütülmesinin durdurulmasına karar verebilir; davanın reddine ilişkin kararlarda ise bu, İYUK m.27’deki şartların varlığına bağlıdır (İYUK m.52/1). İstinaf incelemesi sırasında yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kararlar kesindir (İYUK m.52/4).

Bölge idare mahkemesi ne karar verir?

• Kararı hukuka uygun bulursa, gerekçesini değiştirerek veya maddi yanlışlıkları düzelterek de olsa istinaf başvurusunu reddeder (İYUK m.45/3).
• Hukuka aykırı bulursa kararı kaldırır ve işin esası hakkında yeniden karar verir (İYUK m.45/4).
• Görevsiz mahkemece karar verilmesi, keşif veya duruşma yapılması gerekirken yapılmaması gibi kanunda sayılan hallerde kararı kaldırarak dosyayı ilk derece mahkemesine gönderir (İYUK m.45/5).

Bölge idare mahkemesi istinaf kararına itiraz

Bölge idare mahkemesinin kararlarına karşı temyiz yolu ancak İYUK m.46’da sayılan davalarda açıktır; bu davalarda temyiz süresi tebliğden itibaren otuz gündür (İYUK m.46/1). Sayılanlar arasında düzenleyici işlemlere karşı iptal davaları, kanundaki parasal sınırı aşan davalar ve imar planları ile parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar bulunur. Bu kapsamda olmayan davalarda bölge idare mahkemesinin kaldırma üzerine yeniden verdiği kararlar da kanundaki istisnalar dışında otuz gün içinde temyiz edilebilir (İYUK m.46/2). Temyize açık olmayan bölge idare mahkemesi kararları kesindir (İYUK m.45/6).

İdare mahkemesi kararına istinaf süresi tebliğle başladığından, tebliğ tarihinin doğru tespiti belirleyicidir. Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.