İdari para cezasına itiraz süresi ne kadar?

İdari para cezasına itiraz süresi, özel bir kanunda farklı bir yol öngörülmemişse kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gündür (5326 s. Kabahatler Kanunu m.27/1). Başvuru sulh ceza hakimliğine yapılır. Bu süre içinde başvurulmazsa idari yaptırım kararı kesinleşir.

Hangi cezalar için geçerli?

Kabahatler Kanunu’nun kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça tüm idari yaptırım kararlarına uygulanır (m.3/1-a). Bu nedenle ilk adım, cezanın dayandığı kanunda ayrı bir başvuru yolu ve süresi olup olmadığına bakmaktır. Özel bir düzenleme varsa süre ve başvuru mercii o kanuna göre belirlenir.

Aynı işlem kapsamında aynı kişi hakkında idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse (örneğin para cezasıyla birlikte bir yıkım veya ruhsat iptali kararı), para cezasına ilişkin itirazlar o işlemin iptali istemiyle birlikte idari yargıda görülür (m.27/8).

İdari para cezasına itiraz süresi ne zaman başlar?

Süre, kararın tebliği veya kişinin huzurunda verilmişse tefhimi tarihinden başlar (m.27/1). İdari yaptırım kararı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir ve tebligat metninde başvurulabilecek kanun yolu, merci ve süre açıkça belirtilir (m.26/1). Kararın kişinin huzurunda verildiği durumlarda, kişi kanun yolu, merci ve süre hakkında bilgilendirilir ve tutanağı imzalaması istenir (m.26/2).

Elektronik ortamda yapılan tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (m.26/4).

İtiraz süresinin kaçırılması

Mücbir sebep nedeniyle süre geçirilmişse, bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün (m.27/2) içinde başvuru yapılabilir. Bu başvuru kararın kesinleşmesini engellemez; ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir (m.27/2). Mücbir sebep ve dayanakları başvuru dilekçesinde gösterilir (m.27/4).

Başvuru nasıl yapılır?

1. Başvuru, kişinin kendisi, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından sulh ceza hakimliğine verilen iki nüsha dilekçeyle yapılır (m.27/3).
2. Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve karara karşı deliller açıkça gösterilir (m.27/4).
3. Mahkeme ön inceleme yapar; süre geçmişse veya başvuru hakkı yoksa başvuruyu reddeder (m.28/1).
4. Usulden kabul halinde dilekçe ilgili kuruma tebliğ edilir; kurum en geç on beş gün (m.28/3) içinde cevap verir.
5. Mahkeme gerekirse tarafları dinler ve kararı hukuka uygun bulursa başvuruyu reddeder, hukuka aykırı bulursa kaldırır (m.28/8). Alt ve üst sınırı kanunda gösterilen cezalarda miktarı da değiştirebilir (m.28/9).

İdari yaptırım kararına karşı başvuru yolu harca tabi değildir (m.31/1).

Sulh ceza hakimliği kararına itiraz

Hakimliğin verdiği son karara karşı, kararın tebliğinden itibaren en geç iki hafta (m.29/1) içinde Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre itiraz edilebilir. Kanunda belirtilen tutara kadar olan idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar ise kesindir (m.28/10).

Ödeme yapmak itiraz hakkını etkiler mi?

Kanunlarında ödeme süresi düzenlenmemiş idari para cezaları tebliğden itibaren bir ay (m.17/6) içinde ödenir; bu süre içinde ödenirse ceza yüzde yirmi beş eksiğiyle ödenir. Ödeme yapılması, karara karşı kanun yoluna başvurma hakkını etkilemez (m.17/6). İdari para cezasına itiraz süresi ile ödeme süresi birbirinden bağımsız işler. Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.