Kardeşler mirasçı olur mu?

Kardeşler mirasçı olur mu sorusunun cevabı, miras bırakanın çocuğu olup olmadığına bağlıdır: miras bırakanın altsoyu (çocukları, torunları) varsa kardeşler mirasçı olmaz; altsoy yoksa ve ana veya baba miras bırakandan önce ölmüşse kardeşler onların payına geçer (Türk Medeni Kanunu, TMK m.495 ve m.496). Kardeşlerin saklı payı yoktur; bu nedenle vasiyetnameyle mirastan tamamen dışarıda bırakılabilirler (TMK m.505 ve m.506).

Kardeşler hangi zümrededir?

Yasal mirasçılar zümrelere (miras bırakanla aynı kökten gelen hısım grupları) ayrılır ve önceki zümrede mirasçı varsa sonraki zümre mirasçı olmaz. Birinci zümre miras bırakanın altsoyudur (TMK m.495). Kardeşler, ana ve babanın altsoyu olarak ikinci zümrede yer alır (TMK m.496).

Kardeşler mirastan pay alır mı?

Kardeşlerin mirastan pay alabilmesi için aşağıdaki koşullar birlikte aranır:

• miras bırakanın altsoyu bulunmamalıdır (TMK m.496/1),
• kardeşlerin payına geçeceği ana veya baba miras bırakandan önce ölmüş olmalıdır (TMK m.496/2),
• kardeş, miras bırakanın ölümü anında sağ olmalıdır; kardeş de önce ölmüşse onun yerini kendi altsoyu alır (TMK m.496/2).

Altsoyu bulunmayan miras bırakanın mirasçıları ana ve babasıdır ve bunlar eşit olarak mirasçıdır (TMK m.496/1). Miras bırakandan önce ölmüş olan ana veya babanın yerini her derecede halefiyet yoluyla kendi altsoyları alır (TMK m.496/2). Halefiyet, önce ölen mirasçının yerine onun altsoyunun geçmesi demektir. Ana veya baba sağsa kendi payını kendisi alır; kardeşler o pay için mirasçı olmaz.

Kardeşler miras paylaşımı nasıl hesaplanır?

Miras bırakanın sağ kalan eşi varsa eş, ana-baba zümresiyle birlikte mirasın yarısını alır (TMK m.499/2). Kalan yarı ana ve baba arasında eşit bölünür.

1. Örneğin miras bırakanın eşi ve iki kardeşi bulunsun, ana ve babası ise önceden ölmüş olsun.
2. Eş mirasın yarısını alır (TMK m.499/2).
3. Kalan yarının dörtte birlik kısmı ananın, dörtte birlik kısmı babanın payıdır (TMK m.496/1).
4. Ana ve babanın payları, onların altsoyu olan iki kardeşe eşit geçer; her kardeşe mirasın dörtte biri düşer (TMK m.496/2).

Eş yoksa mirasın tamamı ana-baba zümresine kalır.

Yarım kardeşler

Yalnızca ana ya da yalnızca baba ortak olan kardeşler (yarım kardeşler), yalnızca ortak oldukları ebeveynin payına halefiyet yoluyla katılır; çünkü her ebeveynin payı ayrı ayrı onun kendi altsoyuna geçer (TMK m.496/2). Bir tarafta hiç mirasçı bulunmazsa, mirasın tamamı diğer taraftaki mirasçılara kalır (TMK m.496/3).

Kardeşlerin saklı payı var mı?

Kardeşlerin saklı payı, 4/5/2007 tarihli 5650 sayılı Kanun’la TMK m.506/3 yürürlükten kaldırıldığından artık bulunmamaktadır. TMK m.505’e göre altsoyu, ana ve babası veya eşi bulunan miras bırakan, saklı paylar dışındaki kısımda serbestçe tasarruf eder; bu kişilerden hiçbiri yoksa mirasının tamamında tasarruf edebilir. Kardeşler mirasçı olur mu sorusu bu nedenle vasiyetname bulunan hâllerde ayrıca değerlendirilir: kardeşleri dışarıda bırakan geçerli bir vasiyetnameye karşı kardeşlerin saklı paya dayanan bir tenkis istemi olmaz.

Kardeşler mirasta anlaşamazsa ne olur?

Paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve terekedeki haklar üzerinde birlikte tasarruf eder (TMK m.640/1-2). Anlaşma sağlanamazsa her mirasçı, sözleşme veya kanun gereği ortaklığı sürdürmekle yükümlü değilse, her zaman mirasın paylaşılmasını isteyebilir; sulh mahkemesi malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasına karar verebilir (TMK m.642). Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.