Kargo hasarlı gelirse ne yapmalı?

Kargo hasarlı gelirse, internetten veya telefonla yapılan alışverişlerde malın tüketiciye teslimine kadar oluşan kayıp ve hasarlardan kural olarak satıcı sorumludur (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği m.17/1). Tüketici, hasarlı malı ayıplı mal olarak değerlendirip seçimlik haklarından birini kullanabilir ya da on dört günlük cayma hakkına dayanarak sözleşmeden cayabilir. Hangi yolun seçileceği, tüketicinin malı isteyip istemediğine göre değişir.

Hasardan kim sorumlu?

Mesafeli sözleşme, satıcı ile tüketicinin aynı anda fiziksel olarak bir araya gelmeden, internet veya telefon gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurduğu sözleşmedir. Bu sözleşmelerde:

• Satıcı, malın tüketiciye veya tüketicinin taşıyıcı dışında belirlediği üçüncü kişiye teslimine kadar oluşan kayıp ve hasarlardan sorumludur (Yönetmelik m.17/1).
• Malın satıcı tarafından kargo şirketine verilmesi, tüketiciye teslim sayılmaz (Yönetmelik m.9/4).
• Tüketici, satıcının belirlediği taşıyıcı dışında başka bir taşıyıcıyla gönderim isterse, malın o taşıyıcıya tesliminden sonra oluşan kayıp veya hasardan satıcı sorumlu değildir (Yönetmelik m.17/2).

Bu nedenle tüketici, kargo şirketiyle değil, kural olarak sözleşmenin tarafı olan satıcıyla muhatap olur. Satıcının kargo şirketine başvurması, satıcı ile taşıyıcı arasındaki bir konudur.

Kargo hasarlı geldi, ne yapmalıyım?

Genel olarak izlenen adımlar şunlardır:

1. Paket teslim alınırken dış ambalajda hasar görülürse durum belgelenir; fotoğraf çekilmesi ve taşıyıcı görevlisiyle birlikte bir hasar tespit tutanağı düzenlenmesi ispat bakımından önem taşır.
2. Hasar paket açıldıktan sonra fark edilirse ürün ve ambalaj fotoğraflanır, ambalaj atılmaz.
3. Satıcıya yazılı olarak veya e-posta, kısa mesaj gibi kalıcı veri saklayıcısıyla bildirim yapılır ve talep açıkça belirtilir.
4. Satıcı talebi karşılamazsa uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurulabilir.

Ayıplı mal olarak seçimlik haklar

Teslim anında kararlaştırılan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan mal ayıplıdır (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.8/1). Hasarlı teslim edilen mal bu kapsamda değerlendirilebilir. Tüketici şu haklardan birini seçebilir (Kanun m.11/1):

• Malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönmek,
• Malı alıkoyup ayıp oranında bedelin düşürülmesini istemek,
• Bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere ücretsiz onarım istemek,
• İmkân varsa malın ayıpsız bir misliyle değiştirilmesini istemek.

Teslimden itibaren altı ay içinde (Kanun m.10/1) ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; malın ayıplı olmadığını ispat yükü satıcıdadır. Bu karine, ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz.

Hasarlı kargo cayma hakkıyla iade edilebilir mi?

Evet. Mesafeli sözleşmelerde tüketici, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden on dört gün içinde (Kanun m.48/4; Yönetmelik m.9/1) sözleşmeden cayabilir. Süre mal satışlarında malın teslim alındığı gün başlar. Cayma bildiriminin süre dolmadan yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcıya yöneltilmesi yeterlidir (Yönetmelik m.11/1).

Cayma hâlinde tüketici, satıcı malı kendisi geri almayı teklif etmedikçe, bildirimden itibaren on dört gün içinde (Yönetmelik m.13/1) malı geri gönderir. Cayma hakkının kullanılamadığı sözleşmeler ayrıca düzenlenmiştir; örneğin çabuk bozulabilen mallarda bu yol kapalıdır (Yönetmelik m.15/1-c). Böyle bir durumda ayıplı mal hükümleri ayrıca değerlendirilir.

Somut olayın özellikleri, özellikle hasarın ne zaman ve nasıl oluştuğu, sonucu değiştirebilir.