Tüketici hakem heyeti ne kadar sürede sonuçlanır?

Tüketici hakem heyeti başvuruları, başvuru tarihi ve sırasına göre en geç altı ay içinde (Tüketici Hakem Heyetleri Yönetmeliği m.21/1) görüşülür ve karara bağlanır. Başvurunun niteliği gerektiriyorsa bu süre en fazla üç ay daha (m.21/1) uzatılabilir. Verilen karar, karar tarihinden itibaren on beş iş günü içinde (m.23/1) taraflara tebliğ edilir.

Karar süresi nasıl işler?

Yönetmelik, başvuruların geliş tarihine ve sırasına göre ele alınmasını esas alır. Heyet, ayda ikiden az olmamak üzere (m.14/1) ve ihtiyaç duyulduğunda başkanın çağrısıyla toplanır; gündemde dosya yoksa toplantı yapılmaz. Altı aylık süre bir üst sınırdır; başvurunun daha kısa sürede sonuçlanması mümkündür, ancak somut süre heyetin iş yüküne ve dosyanın niteliğine göre değişir.

İnceleme, raportörün hazırladığı rapor ve dosyadaki belgeler üzerinden yapılır. Heyet gerekli görürse tarafları ve bilirkişiyi ayrıca dinler (m.19/1). Bilirkişi, teknik bir konuda görüşüne başvurulan kişidir; örneğin bir arızanın kullanım hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı bu yolla incelenebilir.

Süreyi etkileyen aşamalar

Bir başvurunun sonuçlanması genellikle şu aşamalardan geçer:

1. Kayıt ve ön inceleme: Zorunlu bilgilerde eksiklik varsa başvurana yedi gün (m.11/5) süre verilerek ek bilgi veya belge istenir.
2. Karşı taraftan bilgi ve belge istenmesi: Belgelerin sunulması için tebliğden itibaren en fazla otuz gün (m.13/5) süre verilir; talep edilir ve uygun görülürse bu süre uzatılabilir. Belgeler süresinde sunulmazsa dosyadaki mevcut bilgilerle karar verilir (m.13/7).
3. Gündeme alma: Toplantı gündemini başkan, başvuruların tarih ve sırasını dikkate alarak belirler ve toplantıdan önce üyelere bildirir (m.15/1).
4. Toplantı ve karar: Heyet, başkan veya baro temsilcisi dâhil en az üç üyenin hazır bulunmasıyla toplanır ve oy çokluğuyla karar verir (m.16/1).
5. Tebliğ: Karar, elektronik ortamda ya da bunun mümkün olmadığı hâllerde Tebligat Kanunu hükümlerine göre taraflara tebliğ edilir (m.23).

Tüketici hakem heyeti başvurusunda “gündeme alındı” ne demek?

Yönetmeliğe göre her toplantının gündemi başkan tarafından belirlenir (m.15/1). Bu nedenle başvurunun gündeme alınması, dosyanın karara bağlanmak üzere bir toplantının gündemine konulduğunu gösterir. Gündeme alınan başvuru, o toplantıda veya bilgi eksikliği varsa sonraki bir toplantıda karara bağlanabilir.

İvedi inceleme mümkün mü?

Taraflar ivedi inceleme talebinde bulunabilir. Başkan bu talebi uygun görürse başvuru öncelikle gündeme alınarak sonuçlandırılır (m.21/2). Türkiye’de ikametgâhı bulunmayan yabancı uyruklu tüketicilerin başvurularında da bu hüküm uygulanır.

Karar verildikten sonra

Karar tebliğ edildikten sonra şu yollar açıktır:

• Yazım, hesap ve benzeri açık hatalar, heyetçe kendiliğinden veya taraflardan birinin yazılı talebi üzerine düzeltilebilir (m.25/1).
• Başvuruda yer alan bir talep hakkında karar verilmemişse, taraflar nihai kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde (m.26/1) kararın tamamlanmasını isteyebilir.
• Taraflar karara karşı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.70/3) tüketici mahkemesine itiraz edebilir.

Heyet kararları tarafları bağlar ve İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesine ilişkin hükümlerine göre yerine getirilir (Kanun m.70/1-2). Uyuşmazlık tüketici aleyhine sonuçlanırsa tebligat ve bilirkişi giderleri Bakanlıkça karşılanır; tüketici lehine sonuçlanırsa bu giderler karşı taraftan tahsil edilir (Kanun m.70/7).

Somut olayın özellikleri, özellikle bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediği, sürecin uzunluğunu değiştirebilir.