Av. Tuğba Yılmaz · · İcra ve İflas Hukuku
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu, ödeme emrine tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir (İcra ve İflas Kanunu m.62). Çek, bono veya poliçeye dayanan kambiyo senetlerine özgü takipte ise itiraz ve şikâyet süresi beş gündür ve başvuru icra mahkemesine yapılır (İİK m.168). Süre, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği tarihten başlar.
Genel haciz yoluyla takipte itiraz
İİK m.60’a göre ödeme emri, borcun yedi gün içinde ödenmesi ihtarını içerir; borçlu borcun tamamına veya bir kısmına ya da alacaklının takip hakkına dair itirazını da aynı süre içinde bildirmelidir. İtiraz, dilekçeyle veya sözlü olarak icra dairesine yapılır. Takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine de itiraz edilebilir; bu durumda o daire itirazı yetkili icra dairesine gönderir (İİK m.62/1).
İtirazın içeriği de önemlidir:
- Borcun yalnızca bir kısmına itiraz eden borçlu, itiraz ettiği kısmın miktarını açıkça göstermelidir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır.
- Borçlu, takibin dayanağı olan senet altındaki imzayı reddediyorsa bunu itirazında ayrıca ve açıkça belirtmelidir; aksi takdirde icra takibi yönünden imzayı kabul etmiş sayılır.
- Borçlu itirazla birlikte yurt içinde bir adres bildirmek zorundadır.
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Kısmi itirazda takip, kabul edilen miktar için devam eder (İİK m.66).
Kambiyo senetlerine dayalı takipte itiraz
Kambiyo senedine dayalı takipte ödeme emri, borcun on gün içinde ödenmesi ihtarını içerir. Borçlu olmadığını, borcun ödendiğini veya ertelendiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını ya da yetki itirazını beş gün içinde dilekçeyle icra mahkemesine bildirmelidir. Senetteki imzanın kendisine ait olmadığı iddiası ve senedin kambiyo senedi niteliği taşımadığına ilişkin şikâyet de beş günlük süreye tabidir (İİK m.168). Bu yolda borca itiraz, satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz (İİK m.169).
Süre kaçırılırsa ne olur?
Süresinde itiraz edilmezse alacaklının talebi üzerine takip işlemlerine alacağın tamamı için devam edilir (İİK m.66).
Borçlu, kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresi içinde itiraz edememişse, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar gecikmiş itirazda bulunabilir. Bunun için engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde mazeretini gösteren delillerle birlikte itirazını ve sebeplerini bildirmesi gerekir (İİK m.65). Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, itiraz süresinin son gününe ilişkin bir mazeretin ertesi gün sona erdiği, gecikmiş itirazın ise bundan daha sonra yapıldığı bir olayda, üç günlük sürenin geçirildiğini ve gecikmiş itirazın süre yönünden reddi gerektiğini belirtmiştir (Yargıtay 12. HD, E. 2012/14737, K. 2012/31585, T. 05.11.2012).
İtiraz süresinin geçmesi borçlunun bütün imkânlarını ortadan kaldırmaz. Borçlu, takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Takibe itiraz etmemiş olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kalan kişi, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde genel hükümlere göre istirdat davası açabilir (İİK m.72). Bu davalarda takibin durdurulması ancak kanunda gösterilen teminat ve koşullarla mümkündür.
Sürenin hesaplanması
Gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün, yani tebliğ günü hesaba katılmaz. Sürenin son günü resmî tatil gününe rastlarsa süre, tatili izleyen günde biter; süre son günün tatil saatinde bitmiş sayılır (İİK m.19). Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, sürenin başlangıcını doğrudan etkiler. Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.
Kaynaklar
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.19
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.60
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.65
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.66
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.72
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.168
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.169
- Yargıtay 12. HD, E. 2012/14737, K. 2012/31585, T. 05.11.2012
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
