Av. Tuğba Yılmaz · · Trafik Kazalarından Doğan Tazminat ve Alacaklar
Trafik sigortasında sigorta şirketi kaç günde ödeme yapar sorusunun kanuni cevabı sekiz iş günüdür: sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeler kendisine iletildikten sonra sekiz iş günü (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.99/1) içinde poliçe sınırları içindeki tutarı hak sahibine ödemek zorundadır. Süre, belgelerin sigortacının merkezine veya kuruluşlarından birine iletildiği tarihten başlar. Belgeler eksikse süre işlemeye başlamaz.
Sigorta şirketi ödeme süresi
Kanun iki ayrı süre öngörür ve ikisi farklı şeyleri düzenler:
- Başvuruya cevap süresi: Zarar gören, dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmalıdır. Sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün (m.97) içinde yazılı cevap vermek durumundadır.
- Ödeme süresi: Gerekli belgeler eksiksiz iletildikten sonra sigortacının ödeme yükümlülüğü sekiz iş günü (m.99/1) içinde yerine getirilir.
Dolayısıyla sigorta şirketi kaç günde ödeme yapar sorusunda belirleyici olan, belgelerin sigortacıya tamamlanmış olarak iletildiği tarihtir.
Birden fazla sigortacının sorumlu olduğu kazalarda ödemeyi yapan sigortacı, ödenen tutarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak ister; diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz iş günü (m.99/2) içinde kendilerine düşen tutarı öder.
Hangi belgeler gerekir?
Ödeme süresini başlatan belgeler, Kanunda tek tek sayılmaz; zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenir (m.99/1). Maddenin önceki metninde bu belgeler “kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağı veya bilirkişi raporu” olarak anılıyordu; 2016 yılında 6704 sayılı Kanunla bugünkü hâline getirilmiştir.
Sigortacı, zarara sebep olan olayın ve zarar miktarının belirlenmesi amacıyla zarar görenden bilgi isteyebilir. Zarar gören, sağlanması mümkün olan ve istenmesi haklı görülebilecek tüm ilgili belgeleri vermek zorundadır (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1479/1). Bu zorunluluğa uyulmaması ve durumun zarar görene yazılı bildirilmiş olması hâlinde sigortacının sorumluluğu, zorunluluk yerine getirilseydi ödeyeceği miktarla sınırlı kalır (TTK m.1479/1).
Sigorta şirketi ödeme yapmazsa ne olur?
Sigortacı süresinde cevap vermez, ödeme yapmaz veya eksik ödeme yaparsa zarar görenin başvurabileceği yollar şunlardır:
- Dava: Sigorta kuruluşu 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık çıkarsa zarar gören dava açabilir (m.97).
- Sigorta Tahkim Komisyonu: Aynı koşullarda 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde tahkime başvurulabilir (m.97). Komisyon bakımından sigortacının başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü (5684 sayılı Kanun m.30/13) içinde yazılı cevap vermemesi de başvuru için yeterlidir.
- Doğrudan talep hakkı: Zarar gören, zararının sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla doğrudan sigortacıdan isteyebilir (TTK m.1478).
Kanun, m.99 hükmüne uymayan sigortacılar için ayrıca para cezası öngörür (m.99/3).
Sigorta sınırını aşan zarar
Zorunlu trafik sigortası işletenin sorumluluğunu poliçede belirtilen sınırlar içinde karşılar (m.91/1). Sınırı aşan kısım için kazaya sebep olan aracın işleteni ve kusurlu sürücü sorumlu olmaya devam eder.
Zamanaşımına etkisi
Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse sigortacıya karşı da kesilmiş olur; sigortacı bakımından kesilen zamanaşımı da tazminat yükümlüsü bakımından kesilmiş sayılır (m.109/3). Başvuru ve cevap tarihlerinin belgelenmesi, sürelerin takibi bakımından önem taşır.
Somut olayın özellikleri, özellikle belgelerin tamamlanma tarihi ve hasar tespitine ilişkin uyuşmazlık, ödeme zamanını değiştirebilir.
Kaynaklar
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.99
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.91/1
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.109/3
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1478
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.1479
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30/13
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
