Av. Tuğba Yılmaz · · Tüketici Hukuku
Abonelik iptali, tüketicinin fesih bildirimini kâğıt üzerinde yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcıya ya da sağlayıcıya yöneltmesiyle yapılır (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.52/4). Belirsiz süreli veya süresi bir yıldan uzun abonelikler, gerekçe gösterilmeden ve cezai şart ödenmeden her zaman feshedilebilir. Satıcı veya sağlayıcı fesih talebini, bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde (Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.24/1) yerine getirmekle yükümlüdür.
Abonelik sözleşmesi nedir?
Abonelik sözleşmesi, tüketicinin belirli bir mal veya hizmeti sürekli ya da düzenli aralıklarla edinmesini sağlayan sözleşmedir (Kanun m.52/1). Yönetmelik her türlü abonelik sözleşmesini kapsar; ancak elektrik, su, doğal gaz ve elektronik haberleşme sektörleri dışındaki aboneliklere yönetmeliğin yalnızca bazı maddeleri, bu arada fesihle ilgili 22 ila 25. maddeleri uygulanır (Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.2). Yazılı veya mesafeli kurulan sözleşmenin bir örneğinin tüketiciye verilmesi zorunludur (Kanun m.52/2).
Hangi abonelikler feshedilebilir?
Fesih hakkının kapsamı sözleşmenin süresine göre değişir:
- Belirsiz süreli abonelikler: Her zaman, gerekçesiz ve cezai şart ödenmeden feshedilebilir (Kanun m.52/4).
- Süresi bir yıldan uzun abonelikler: Aynı şekilde her zaman feshedilebilir. Yönetmelik bu hakkı süresi bir yıl olan sözleşmeleri de kapsayacak şekilde düzenler (Yönetmelik m.22/1).
- Süresi bir yıldan kısa abonelikler: Satıcı veya sağlayıcı sözleşme koşullarını değiştirirse ya da tüketicinin hizmetten yararlanmasına engel olabilecek geçerli bir sebep varsa feshedilebilir (Kanun m.52/4; Yönetmelik m.22/2).
Abonelik iptali için izlenecek adımlar
- Fesih bildirimi yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla gönderilir. Kalıcı veri saklayıcısı; kısa mesaj, elektronik posta, internet gibi, bilginin değiştirilmeden saklanmasına ve yeniden erişilmesine imkân veren her türlü araçtır (Kanun m.3/1-f). Sağlayıcı ayrıca kaydı tutulan telefon yoluyla fesih imkânı tanıyabilir (Yönetmelik m.23/2).
- Bildirimin gönderildiği tarihi gösteren kayıt saklanır.
- Satıcı veya sağlayıcı, talebi bildirimin ulaşmasından itibaren en geç yedi gün içinde yerine getirir (Yönetmelik m.24/1). Diğer mevzuatta tüketici lehine öngörülen süreler saklıdır.
- Feshin gerçekleştiği tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilir (Yönetmelik m.25/1).
Satıcı veya sağlayıcı, fesih için sözleşmenin kurulduğu yöntemden daha ağır koşullar içeren ya da feshi zorlaştıran bir yöntem belirleyemez (Kanun m.52/4; Yönetmelik m.23/3). Örneğin internetten kurulan bir aboneliğin yalnızca şubeye gidilerek sona erdirilebileceğini öngören bir kural bu yasağa aykırı düşebilir.
Abonelik iptalinden sonra para iadesi
Fesih bildiriminin hüküm ifade etmesinden itibaren on beş gün içinde (Kanun m.52/5; Yönetmelik m.25/3), tüketicinin önceden ödediği tutarın kalan kısmı ile varsa güvence, depozito veya teminat adıyla alınan tutarlar güncel değerleriyle ve kesinti yapılmadan iade edilir. Fesih belirlenen süre içinde gerçekleştirilmezse, bu sürenin bitiminden sonraki dönem için mal veya hizmetten yararlanılmış olsa bile tüketiciden bedel istenemez (Kanun m.52/5; Yönetmelik m.25/2).
Taahhütlü aboneliklerde durum
Elektrik, su, doğal gaz ve elektronik haberleşme sektörlerinde (Yönetmelik m.2/2) taahhütlü abonelik, tüketicinin belirli bir süre abone kalmayı üstlenmesi karşılığında kendisine fiyat avantajı, cihaz veya benzeri bir fayda sağlanan aboneliktir. Taahhüt süresi dolmadan fesih hâlinde talep edilebilecek tutar, o tarihe kadar sağlanan avantaj ve faydaların henüz tahsil edilmemiş kısmıyla sınırlıdır; kalan taahhüt bedelleri bundan düşükse düşük olan esas alınır (Yönetmelik m.16/1). Tüketicinin yerleşim yeri değişir ve hizmetin yeni adreste aynı nitelikte sunulması fiilen imkânsız olursa abonelik bedelsiz feshedilebilir (Yönetmelik m.16/2).
Belirli süreli aboneliklere, sözleşmenin kendiliğinden aynı süre kadar uzayacağına dair hüküm konulamaz (Kanun m.52/3; Yönetmelik m.13/1). Somut olayın özellikleri ve sektöre özgü düzenlemeler sonucu değiştirebilir.
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.52
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.3/1-f
- Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği (RG 24.01.2015, 29246) m.2
- Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.13
- Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.16
- Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.22
- Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.23
- Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.24
- Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği m.25
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.
