Garanti süresi ne zaman başlar ve ne kadardır?

Garanti süresi, malın tüketiciye teslim edildiği tarihten itibaren başlar ve en az iki yıldır (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.56/2). Özelliği nedeniyle bazı malların garanti şartları Ticaret Bakanlığınca yıl yerine başka bir ölçü birimiyle belirlenebilir. Mal arızalanırsa tamirde geçen süre garanti süresine eklenir (Garanti Belgesi Yönetmeliği m.6/3).

Garanti süresi ne zaman başlar?

Başlangıç anı satış sözleşmesinin kurulduğu gün değil, malın tüketiciye teslim edildiği gündür (Yönetmelik m.6/1). Bu nedenle sipariş ile teslim arasında süre geçen alışverişlerde garanti, mal teslim alındığında işlemeye başlar. Garanti belgesinde malın tüketiciye teslim tarihi ve yeri yer almak zorundadır (Yönetmelik m.7/1-d).

Mesafeli sözleşmelerde, yani internet veya telefon gibi uzaktan iletişim araçlarıyla yapılan satışlarda, garanti belgesinde satıcı bilgileri, fatura tarih ve sayısı ile teslim tarihi aranmaz; bu durumda faturadaki bilgiler esas alınır (Yönetmelik m.7/2).

Garanti süresi ne kadar?

Kanundaki kurallar şunlardır:

• Garanti süresi en az iki yıldır (Kanun m.56/2; Yönetmelik m.6/1). Üretici veya ithalatçı daha uzun bir süre verebilir.
• Garanti süresi yönetmelik ekindeki listede başka bir ölçü birimiyle belirlenmişse, malın üzerinde bu birimin tespitine yarayan bir düzenek bulunmalı veya malın yapısı buna uygun olmalıdır; aksi hâlde süre en az iki yıl kabul edilir (Yönetmelik m.6/2).
• Malın tamirde geçen süresi garanti süresine eklenir (Yönetmelik m.6/3).
• Garanti uygulaması sırasında değiştirilen malın garanti süresi, satın alınan malın kalan garanti süresiyle sınırlıdır (Yönetmelik m.10/1). Değişimle birlikte yeni bir iki yıllık süre başlamaz.

Garanti belgesi nedir?

Garanti belgesi, üretici veya ithalatçı tarafından düzenlenen ve tüketicinin sahip olduğu hakları gösteren belgedir. Yönetmelik ekindeki listede yer alan mallar için garanti belgesi düzenlenmesi zorunludur (Yönetmelik m.5/1). Belgenin eksiksiz doldurularak tüketiciye verilmesi satıcının sorumluluğundadır ve bunun ispatı da satıcıya aittir (Yönetmelik m.5/2).

Belge kâğıt üzerinde veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilebilir; tüketici isterse kâğıt üzerinde verilmesi zorunludur (Yönetmelik m.5/2). Kalıcı veri saklayıcısı; kısa mesaj, elektronik posta gibi, bilginin değiştirilmeden saklanmasına ve yeniden erişilmesine imkân veren araçtır. Satış faturası garanti belgesinin yerine geçmez (Yönetmelik m.5/3).

Garanti belgesinde bulunması gereken bilgiler

Belgede diğer bilgilerin yanında şunlar yer almak zorundadır (Yönetmelik m.7/1):

1. Üretici veya ithalatçı ile satıcının unvanı ve iletişim bilgileri,
2. Malın cinsi, markası, modeli ve varsa seri numarası,
3. Garanti süresi ve azami tamir süresi,
4. Malın bütün parçalarıyla birlikte garanti kapsamında olduğuna dair bilgi,
5. Tüketicinin seçimlik haklarına ve başvuru yollarına ilişkin bilgi.

Garanti süresi ile ayıptan sorumluluk süresi aynı şey mi?

Hayır. Garanti, belge kapsamındaki malların onarım ve diğer haklarla ilgili yükümlülüğünü düzenler. Ayıplı maldan sorumluluk ise ayrı bir kuraldır ve kanunda veya sözleşmede daha uzun bir süre yoksa malın teslim tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir (Kanun m.12/1). İki süre çoğu zaman aynı tarihte başlasa da farklı hükümlere dayanır.

Satıcı, üretici veya ithalatçı yasal garantinin ötesinde, örneğin daha uzun bir süre için ihtiyari garanti verebilir. İhtiyari garanti tüketicinin yasal haklarını ortadan kaldırmaz ve taahhütte bulunanı bağlar (Kanun m.57).

Somut olayın özellikleri, özellikle malın türü ve belgedeki bilgiler, sonucu değiştirebilir.