Yıllık izin kaç gün, ne zaman hak edilir?

Yıllık izin kaç gün sorusunun yanıtı işçinin hizmet süresine göre değişir: bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) çalışana en az 14 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az çalışana en az 20 gün, on beş yıl ve daha fazla çalışana en az 26 gün yıllık ücretli izin verilir (İş Kanunu m.53/4). İzin hakkı, deneme süresi dahil işyerinde en az bir yıl çalışmış olmakla doğar (m.53/1).

Yıllık izin süreleri

4857 sayılı İş Kanunu m.53’e göre asgari süreler şöyledir:

• 1–5 yıl (5 yıl dahil): 14 gün
• 5 yıldan fazla, 15 yıldan az: 20 gün
• 15 yıl ve daha fazla: 26 gün

Bazı gruplar için ek kurallar vardır:

• On sekiz ve daha küçük yaştaki işçiler ile elli ve daha yukarı yaştaki işçilerin yıllık izni 20 günden az olamaz (m.53/5).
• Yer altı işlerinde çalışan işçilerin izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır (m.53/4).
• Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir (m.53/6).

Nitelikleri gereği bir yıldan az süren mevsimlik ve benzeri işlerde çalışanlara yıllık ücretli izin hükümleri uygulanmaz (m.53/3).

Yıllık izin kaç günde hak edilir?

İzin hakkı, işe başlanan günden itibaren deneme süresi de dahil bir yıllık çalışmanın tamamlanmasıyla doğar (m.53/1). Sonraki izin hakları, bir önceki iznin doğduğu günden başlayarak her yeni hizmet yılında yeniden kazanılır (m.54/3). Aynı işverenin bir veya birden fazla işyerinde geçen süreler birleştirilerek hesaplanır (m.54/1). Kanunda sayılmayan sebeplerle işe devamın kesildiği hâllerde, bu boşlukları karşılayacak kadar süre eklenir ve bir yıllık sürenin bitimi ileriye kayar (m.54/2).

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez (m.53/2). İşçi her hizmet yılına karşılık iznini bir sonraki hizmet yılı içinde kullanır (m.54/4).

İzin günleri nasıl sayılır?

• İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m.56/5).
• İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli veya ücretsiz izinler ile hastalık ve dinlenme izinleri yıllık izinden düşülemez (m.56/4).
• İzni başka bir yerde geçirecek işçiye, istemde bulunması ve belgelemesi koşuluyla gidiş-dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilir (m.56/6).

İzin bölünebilir mi?

Yıllık izin işveren tarafından bölünemez ve kural olarak sürekli verilir (m.56/1-2). Ancak taraflar anlaşırsa izin, bir bölümü on günden az olmamak üzere parçalar hâlinde kullanılabilir (m.56/3).

Yıllık izin ücreti

İşveren, izin dönemine ait ücreti işçi izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorundadır (m.57/1). İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir (m.57/6).

Kullanılmayan izinler ne olur?

İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, hak kazanılıp kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden işçiye veya hak sahiplerine ödenir (m.59/1). İşveren feshinde bildirim süresi ve iş arama izinleri, yıllık izinle iç içe giremez (m.59/2). Yıllık izin ücretinin zamanaşımı süresi beş yıldır (Ek m.3) ve sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren başlar (m.59/1).

İzin süresi belirlenirken işçinin toplam hizmet süresi esas alındığından, işe giriş tarihi ve aynı işverende geçen önceki dönemler hesapta belirleyicidir. Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir.